Tâm lý học nhận thức & hành vi

Vì Sao Thấy Người Khác Ngáp Là Bạn Cũng Ngáp Theo?

Ngáp lây là hiện tượng thú vị, nơi một người ngáp có thể kích thích người khác ngáp theo. Hiện tượng này liên quan đến nơ-ron gương và đồng cảm.

AAugustin Tran··6 phút đọc
Người ngáp trên xe buýt

Bạn có bao giờ nhận thấy rằng khi ai đó ngáp, bạn cũng nhanh chóng cảm thấy muốn ngáp theo không? Hiện tượng này, được gọi là "ngáp lây", đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà tâm lý học và nhà nghiên cứu.

Ngáp Lây Là Gì?

Ngáp lây là hiện tượng khi một người ngáp có thể gây ra mong muốn ngáp theo ở người khác. Đây là một ví dụ về sự bắt chước tự động, nơi hành vi của một người có thể kích hoạt hành vi tương tự ở người khác. Ngáp lây không chỉ xuất hiện ở con người mà còn được quan sát thấy ở các loài động vật khác như chó và tinh tinh[1][3].

Vai Trò Của Nơ-ron Gương

Nơ-ron gương là một nhóm tế bào thần kinh trong não được cho là có vai trò quan trọng trong hiện tượng ngáp lây. Những nơ-ron này hoạt động khi chúng ta quan sát hành động của người khác, từ đó giúp chúng ta mô phỏng hành động đó trong tâm trí mình. Điều này có thể giải thích tại sao khi nhìn thấy ai đó ngáp, não của chúng ta cũng thúc đẩy cơ thể thực hiện hành động tương tự[4].

Liên Hệ Giữa Ngáp Lây Và Đồng Cảm

Một số nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa ngáp lây và khả năng đồng cảm. Những người có khả năng đồng cảm cao thường dễ bị ngáp lây hơn, điều này cho thấy sự bắt chước hành vi có thể là một phần của quá trình cảm thông xã hội[1][5]. Tuy nhiên, mối liên hệ này vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn và cần có thêm nghiên cứu để xác định cơ chế chính xác[7].

Khi Nào Cần Tìm Đến Chuyên Gia?

Nếu bạn cảm thấy việc ngáp lây ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống hàng ngày hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường khác, việc tìm kiếm lời khuyên từ chuyên gia y tế hoặc tâm lý học có thể hữu ích. Đây có thể là dấu hiệu của một tình trạng sức khỏe khác cần được chú ý.

Ngáp lây là một hiện tượng phức tạp và thú vị, cho thấy sự kết nối sâu sắc giữa con người. Dù có thể chưa hiểu rõ hoàn toàn, việc khám phá nó mở ra nhiều khả năng thú vị về cách chúng ta tương tác với nhau.

Đọc thêm

Câu hỏi thường gặp

Tại sao ngáp lây?

Ngáp lây xảy ra do nơ-ron gương trong não kích hoạt hành động ngáp khi nhìn thấy người khác ngáp. Nó cũng liên quan đến khả năng đồng cảm và sự bắt chước tự động.

Nguồn tham khảo

  1. Teresa Romero, Akitsugu Konno, Toshikazu Hasegawa (2013). Familiarity Bias and Physiological Responses in Contagious Yawning by Dogs Support Link to Empathy. PLoS ONE. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0071365
  2. Matthew Campbell, Frans Β. Μ. de Waal (2011). Ingroup-Outgroup Bias in Contagious Yawning by Chimpanzees Supports Link to Empathy. PLoS ONE. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0018283
  3. Ap Dijksterhuis, John A. Bargh (2001). The perception-behavior expressway: Automatic effects of social perception on social behavior. Advances in experimental social psychology. https://doi.org/10.1016/s0065-2601(01)80003-4
  4. Jennifer M. D. Yoon, Claudio Tennie (2010). Contagious yawning: a reflection of empathy, mimicry, or contagion?. Animal Behaviour. https://doi.org/10.1016/j.anbehav.2010.02.011
  5. Jorg J. M. Massen, Andrew C. Gallup (2017). Why contagious yawning does not (yet) equate to empathy. Neuroscience & Biobehavioral Reviews. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2017.07.006

Nội dung mang tính giáo dục cộng đồng, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị của chuyên gia y tế.

A

Augustin Tran

Đồng sáng lập The Way Home. Tìm hiểu thêm