Bảng cảnh báo sớm Trầm cảm theo ICD-11 (WHO)

Có những người không nhận ra mình đang dần rơi vào trầm cảm. Họ chỉ nghĩ rằng mình đang mệt. Chỉ là áp lực công việc. Chỉ là vài ngày buồn hơn bình thường.

Đến khi những thay đổi ấy kéo dài hàng tuần, ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc, các mối quan hệ và cuộc sống hằng ngày, họ mới bắt đầu tự hỏi: "Có điều gì đang xảy ra với mình?"

Bảng cảnh báo sớm Trầm cảm theo ICD-11 được xây dựng nhằm giúp mỗi người nhận diện sớm những dấu hiệu này. Đây là một công cụ sàng lọc ban đầu dựa trên hướng dẫn chẩn đoán của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), không phải là công cụ để tự chẩn đoán bệnh.

Bảng cảnh báo sớm gồm những gì?

Bảng gồm 10 dấu hiệu thường gặp của trầm cảm, chia thành hai nhóm: ba triệu chứng cốt lõi (quan trọng nhất của một giai đoạn trầm cảm) và bảy triệu chứng bổ sung. Bạn có thể tự đánh dấu ngay bên dưới.

Trong 2 tuần gần đây, hãy đánh dấu những điều xuất hiện hầu như mỗi ngày hoặc phần lớn thời gian trong ngày, và đã bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến công việc, sinh hoạt hay các mối quan hệ.

A · Ba triệu chứng cốt lõi

Thường xuyên cảm thấy buồn bã, trống rỗng hoặc dễ cáu gắt Mất hứng thú hoặc niềm vui trong những việc từng thích Giảm năng lượng, dễ mệt và khó duy trì các hoạt động thường ngày

B · Bảy triệu chứng bổ sung

Khó tập trung, dễ quên, khó suy nghĩ và đưa ra quyết định Cảm thấy tự ti, vô dụng, kém giá trị so với người khác Tự trách và cảm thấy mình có lỗi Nhìn tương lai một cách bi quan, nghĩ rằng mọi thứ sẽ không bao giờ tốt lên Có ý nghĩ tự làm hại bản thân hoặc nghĩ rằng sẽ tốt hơn nếu mình biến mất Thay đổi giấc ngủ (khó ngủ, ngủ ít hoặc ngủ quá nhiều) Thay đổi khẩu vị hoặc cân nặng (ăn ít hơn hoặc nhiều hơn bình thường)

0 / 10 dấu hiệu được đánh dấu

Hãy đánh dấu những dấu hiệu bạn nhận thấy ở chính mình trong 2 tuần gần đây.

Đây là công cụ sàng lọc để tự quan sát, không thay thế chẩn đoán của chuyên gia.

Cách sử dụng bảng

Bảng được thiết kế để đánh giá những gì đã xảy ra trong 2 tuần gần đây. Khi đọc từng mục, hãy tự hỏi: triệu chứng này có xuất hiện hầu như mỗi ngày hoặc phần lớn thời gian trong ngày không?

Chỉ đánh dấu "Có" khi triệu chứng kéo dài đủ thường xuyên và đã bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến học tập, công việc, sinh hoạt hoặc các mối quan hệ. Nếu triệu chứng chỉ xuất hiện thoáng qua sau một sự kiện buồn, do thiếu ngủ, làm việc quá sức hoặc một nguyên nhân tạm thời khác thì chưa nên xem đó là dấu hiệu của trầm cảm.

Một lưu ý rất quan trọng

Đây là công cụ sàng lọc, không phải công cụ chẩn đoán. Theo hướng dẫn của WHO và ICD-11, việc chẩn đoán trầm cảm cần được thực hiện bởi người có chuyên môn, đồng thời phải xem xét nhiều yếu tố khác như bệnh lý cơ thể, tác dụng phụ của thuốc, các rối loạn tâm thần khác và hoàn cảnh sống của mỗi người.

Nếu kết quả cho thấy nhiều dấu hiệu hoặc các triệu chứng đang ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống, bạn nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý để được đánh giá đầy đủ.

Tải bảng cảnh báo sớm

Bạn có thể tải miễn phí Bảng cảnh báo sớm Trầm cảm theo ICD-11 để tự đánh giá hoặc sử dụng khi đồng hành cùng người thân.

Câu hỏi thường gặp

Bảng này có thể chẩn đoán trầm cảm không?

Không. Đây chỉ là công cụ sàng lọc ban đầu nhằm giúp nhận diện nguy cơ. Việc chẩn đoán cần được thực hiện bởi bác sĩ hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần.

Bao lâu nên thực hiện bảng một lần?

Bạn có thể thực hiện khi nhận thấy tâm trạng hoặc hoạt động hằng ngày thay đổi kéo dài khoảng hai tuần. Không cần làm hằng ngày.

Tôi có vài dấu hiệu nhưng vẫn đi làm bình thường thì sao?

Một số người vẫn có thể duy trì công việc trong giai đoạn đầu của trầm cảm. Điều quan trọng không chỉ là số lượng triệu chứng mà còn là mức độ ảnh hưởng của chúng đến cuộc sống.

Nếu có ý nghĩ tự làm hại bản thân thì nên làm gì?

Đừng cố chịu đựng một mình. Hãy nói với một người mà bạn tin tưởng và tìm kiếm hỗ trợ y tế ngay, đặc biệt nếu những ý nghĩ này đi kèm kế hoạch hoặc phương tiện thực hiện.

Tài liệu tham khảo

• World Health Organization. International Classification of Diseases 11th Revision (ICD-11).
• World Health Organization. Depressive disorder (depression) — Fact sheet.

Nội dung mang tính giáo dục cộng đồng, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị của chuyên gia y tế.