Đi làm nhưng không thấy hạnh phúc: Điều gì đang xảy ra?

Có những người không hề ghét công việc của mình. Họ vẫn đi làm đúng giờ, hoàn thành deadline, lương đủ sống, đồng nghiệp không quá tệ, gia đình cũng không có biến cố gì lớn. Nhưng càng ngày họ càng có cảm giác như mình đang sống theo quán tính.

Buổi sáng thức dậy vì đồng hồ báo thức. Cuối tháng chờ lương. Cuối tuần cố tìm một điều gì đó để mong đợi. Rồi sáng thứ Hai lại bắt đầu như cũ. Điều khiến họ mệt không hẳn là khối lượng công việc, mà là cảm giác mọi thứ đều lặp lại nhưng không còn biết để làm gì.

Không phải lúc nào cũng là burnout

Khi mất động lực trong công việc, nhiều người nghĩ ngay đến stress hoặc burnout. Thực tế, burnout thường liên quan đến tình trạng kiệt sức kéo dài do áp lực công việc, với các biểu hiện như cạn kiệt năng lượng, giảm hiệu quả làm việc và cảm giác xa cách với công việc.

Nhưng có những người đã nghỉ phép, đổi công ty, thậm chí đổi nghề mà cảm giác trống rỗng vẫn còn. Lúc đó, câu hỏi không còn là “Làm thế nào để bớt mệt?” mà trở thành: “Rốt cuộc mình đang sống để làm gì?”

Đó là một trải nghiệm tâm lý mà khá nhiều người trưởng thành từng đi qua ở những thời điểm khác nhau trong cuộc sống.

Không phải vì bạn yếu đuối

Con người không chỉ cần ăn, ngủ và làm việc. Trong nhiều lý thuyết tâm lý học hiện đại, con người còn có nhu cầu cảm thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa, có giá trị và phù hợp với những điều mình tin là quan trọng.

Khi những nhu cầu này không được đáp ứng trong thời gian dài, một số người bắt đầu cảm thấy cuộc sống dần trở nên “nhạt màu”, dù bề ngoài mọi thứ vẫn ổn. Điều này không đồng nghĩa với việc họ mắc một rối loạn tâm thần. Nhưng cũng không nên chỉ tự nhủ rằng “chắc mình nghĩ nhiều quá”.

Có lẽ điều bạn cần không phải là một kỳ nghỉ nữa

Một chuyến du lịch có thể giúp bạn hồi phục năng lượng. Một khóa học có thể mang lại cảm giác mới mẻ. Một buổi retreat có thể khiến bạn bình yên trong vài ngày. Những điều đó đều có giá trị.

Nhưng nếu câu hỏi sâu bên trong vẫn chưa được chạm tới, cảm giác trống rỗng đôi khi sẽ quay trở lại sau khi cuộc sống trở về nhịp cũ.

Cho đến hiện tại, chưa có bằng chứng cho thấy chỉ một phương pháp đơn lẻ có thể giải quyết triệt để cảm giác mất ý nghĩa trong cuộc sống ở mọi người. Việc tìm lại định hướng sống thường là một quá trình — phụ thuộc vào hoàn cảnh cá nhân, các giá trị sống, và đôi khi cần sự đồng hành của người thân hoặc chuyên gia tâm lý.

Có lẽ điều đầu tiên là gọi đúng tên trải nghiệm của mình

Nếu bạn đã từng tự hỏi: “Tại sao mình có tất cả những thứ mình từng mong muốn mà vẫn không thấy hạnh phúc?”, “Nếu cứ sống như thế này thêm 20 năm nữa thì sao?”, “Mình đang hoàn thành mục tiêu của ai?” — thì bạn không phải là người duy nhất.

Đôi khi, việc nhận ra rằng đây là một trải nghiệm có thật, khá phổ biến và đã được nghiên cứu trong tâm lý học cũng đủ giúp nhiều người bớt cô đơn hơn.

Bạn không cần vội tìm câu trả lời ngay hôm nay. Nhưng có lẽ, bạn xứng đáng dành thời gian để lắng nghe những câu hỏi ấy, thay vì tiếp tục để chúng chìm xuống dưới một lịch làm việc ngày càng kín.

Có những lúc, điều làm chúng ta mệt nhất không phải là công việc — mà là việc mỗi ngày đều bận rộn, nhưng dần quên mất vì sao mình bắt đầu.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tôi đi làm ổn định nhưng vẫn thấy trống rỗng?

Cảm giác này có thể xuất hiện ngay cả khi công việc, tài chính và các mối quan hệ nhìn chung vẫn ổn. Đôi khi, điều khiến chúng ta đau không phải là áp lực công việc mà là cảm giác cuộc sống thiếu ý nghĩa hoặc không còn phản ánh những giá trị mình thực sự coi trọng.

Đây có phải là burnout không?

Không hẳn. Burnout chủ yếu liên quan đến kiệt sức do công việc kéo dài. Nếu bạn đã nghỉ ngơi hoặc thay đổi môi trường làm việc nhưng cảm giác trống rỗng vẫn tồn tại, có thể còn những yếu tố tâm lý khác cần được xem xét.

Khi nào nên tìm đến chuyên gia tâm lý?

Nếu cảm giác này kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, ảnh hưởng đến công việc, các mối quan hệ hoặc đi kèm với mất hứng thú, tuyệt vọng hay ý nghĩ làm hại bản thân, bạn nên tìm kiếm sự đánh giá từ chuyên gia sức khỏe tâm thần để được hỗ trợ phù hợp.

Tài liệu tham khảo

• World Health Organization. Mental health at work.
• American Psychological Association. Meaning and purpose.
• National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Depression in adults: treatment and management.

Nội dung mang tính giáo dục cộng đồng, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị của chuyên gia y tế.