So sánh xã hội và ảnh hưởng của nó đến sức khỏe tâm thần

Một hình ảnh hoàn hảo, một khoảnh khắc tuyệt vời được chia sẻ trên mạng xã hội thường xuyên trở thành tiêu chuẩn để chúng ta so sánh. Tuy nhiên, điều này có thể dẫn đến cảm giác bất mãn và thất bại khi đối chiếu cuộc sống của chính mình với hình ảnh được cắt gọt của người khác. Hiện tượng này được gọi là so sánh xã hội, một khái niệm được giới thiệu lần đầu bởi nhà tâm lý học Leon Festinger vào năm 1954. Ông cho rằng con người có khuynh hướng tự đánh giá bản thân bằng cách so sánh với người khác.

Ảnh hưởng của so sánh xã hội đến sức khỏe tâm thần

So sánh xã hội có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần. Khi chúng ta so sánh mình với những hình ảnh hoàn hảo trên mạng, điều này thường làm tăng mức độ lo lắng và trầm cảm. Theo nghiên cứu của Yang và cộng sự (2018), việc so sánh khả năng trên mạng xã hội có thể dẫn đến sự mơ hồ về bản sắc cá nhân, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần.^[8]

So sánh xã hội và tự trắc ẩn

Một cách tiếp cận để giảm thiểu tác động tiêu cực của so sánh xã hội là phát triển tự trắc ẩn. Theo nghiên cứu của Neff và Vonk (2008), tự trắc ẩn có thể là một phương pháp hiệu quả để duy trì lòng tự trọng và cải thiện sức khỏe tâm thần mà không cần so sánh với người khác.^[2] Tự trắc ẩn khuyến khích chúng ta chấp nhận những thiếu sót của bản thân và đối xử với chính mình bằng sự nhân từ và thấu hiểu.

Khi nào cần tìm đến chuyên gia

Nếu bạn cảm thấy việc so sánh xã hội ảnh hưởng tiêu cực lớn đến tâm lý và chất lượng cuộc sống, có lẽ đã đến lúc tìm đến sự hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý. Họ có thể giúp bạn phát triển các kỹ năng đối phó và cải thiện lòng tự trọng.

Thay vì tự đo lường bản thân theo tiêu chuẩn không thực tế của người khác, hãy thử so sánh chính bạn của ngày hôm qua với hôm nay. Những tiến bộ nhỏ nhặt hằng ngày là sự phát triển thực sự mà không ai có thể đo lường cho bạn ngoài bản thân bạn.

Câu hỏi thường gặp

So sánh xã hội là gì?

So sánh xã hội là quá trình đánh giá bản thân bằng cách so sánh với người khác, một khái niệm được giới thiệu bởi Leon Festinger vào năm 1954.

Nguồn tham khảo

1. Kristin D. Neff, Roos Vonk (2008). Self‐Compassion Versus Global Self‐Esteem: Two Different Ways of Relating to Oneself. Journal of Personality. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2008.00537.x
2. Chia‐chen Yang, Sean M. Holden, Mollie D. K. Carter (2018). Social Media Social Comparison of Ability (but not Opinion) Predicts Lower Identity Clarity: Identity Processing Style as a Mediator. Journal of Youth and Adolescence. https://doi.org/10.1007/s10964-017-0801-6

Nội dung mang tính giáo dục cộng đồng, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị của chuyên gia y tế.